به نام خداوند رحمتگر مهربان

بخوان به نام پروردگارت كه آفريد

انسان را از علق آفريد

بخوان و پروردگار تو كريمترين [كريمان] است

همان كس كه به وسيله قلم آموخت

آنچه را كه انسان نمي‌دانست [به او] آموخت

حقا كه انسان سركشي مي‌كند

همين كه خود را بي‌نياز پندارد

در حقيقت بازگشت به سوي پروردگار توست

سلام

تخريب

در هر كاري، قديم و جديدي است؛ پيشكسوت و تازه‌كاري است. پيشكسوت كسي است كه براي مدتي مربي و مدير كاري بوده كه امروز به دست من است. يكي از رفتارهاي زشتي كه مي‌تواند نسبت به پيشكسوت صورت بگيرد، تخريب اوست. نمونه بارزش چيزي است كه در رفتار سياستمردان ديده مي‌شود. مثلا دولتي كه امروز سر كار آمده، يكي از وظايفش تخريب دولت سابق و اسبق است. هر دولتي كه مي‌خواهد باشد؛ دولت خاتمي يا احمدي نژاد؛ بدون استثناء بخشي از تلاش خود را - مستقيم يا غير مستقيم - صرف تخريب دولت قبلي كرده.

هدف از تخريب

- گاهي براي اين كه مشكلات فعلي را از سر خود وا كنند باعث و باني مشكلات را دولت گذشته معرفي مي‌نمايند.
- گاهي براي اين كه خدمات خويش را بزرگ جلوه دهند، خود را در معرض مقايسه با دولت پيشين قرار داده و با ارائه آمار و ارقامي از خدمات خود - كه صحت و سقمش براي اكثريت مردم معلوم نيست - و مقايسه با آمار و ارقام دولت سابق، خدمات آنان را كوچكتر نشان مي‌دهند.
- گاهي غرض، حزب بازي است. براي اين كه بگويند حزب فلاني اَخ است، مجبورند بگويند دولتي كه از آن حزب برخاسته چنين و چنان بوده.
- گاهي ترس از آينده، دولت حال را وادار به تخريب دولت گذشته مي‌كند. نكند كه در بازي انتخابات مجلس و رياست جمهوري، مردم ما را پس بزنند و آنان را پيش بكشند؟ نكند دوباره سر كار بيايند؟ نكند قدرت و مقام را از دست ما برُبايند؟ نكند در بازي قدرت، بازنده شويم؟

سياست يا پدرسوختگي؟

درست است كه تخريب گذشتگان، يك ترفند سياسي و رسانه‌اي است؛ اما نامردي و بي‌انصافي است؛ و به قول مرحوم امام، سياستِ پدرسوختگي است.

كسي كه رفته، دستش از قدرت كوتاه شده و توان دفاع از خود را ندارد. بالاخص در كشور ما كه رسانه ملي (صدا و سيما)، دولتي است و انحصارا در اختيار حكومت قرار دارد، و نشريات با نظارت دولت، به سختي كسب مجوز گرفته و به راحتي خلع مجوز مي‌شوند، امكاناتي كه دولت فعلي براي تبليغ خود دارد، در اختيار سياستمردان سابق و اسبق نيست.

روش سانسور

سانسور چهره گذشتگان و حذف نامشان از تيتر تمامي اخبار، چيزي است كه در رسانه‌هاي دولتي ديده مي‌شود. به عنوان نمونه در اين سه ساله كه دولت نهم سر كار آمده، به ياد ندارم كه در برنامه‌هاي صدا و سيما اسمي از آقاي "خاتمي" - رئيس جمهور دولت هفتم و هشتم - شنيده و يا تصويري از او ديده باشم. آيا بعد از اتمام رياست جمهوري، خانه نشين شده؟ هيچ فعاليتي ندارد كه قابل مخابره باشد؟ و يا اسم وي در "فهرست اسمشو نبر" صدا و سيما قرار گرفته است؟

دور از عدالت است از كسي بدگويي كرده و تخريبش كنيم كه امكان حرف زدن را به او نمي‌دهيم. نامردي است سيلي زدن به صورت كسي كه دستانش از پشت بسته است.

پاورقي: نمونه مضحك

نمونه ديگر از تخريب گذشتگان، با روش ارائه و مقايسه آمار و ارقام، تبليغاتي است كه در ايام دهه فجر به كرّات مي‌بينيم، و آن مقايسه پيشرفتهاي عملكرد امسال دولت، با سه دهه قبل - يعني قبل از انقلاب - است. اين قضيه از بس تكرار شده، خنده‌دار شده. مقايسه آمار امروز شما، با آمار آن روز شاه - عليه ما عليه - نه تنها افتخاري ندارد، بلكه باعث تحقير شما و تاسف ما مي‌شود.

به اميد ديدار
خدانگهدار

موساد و عمليات ربودن احمدي نژاد براي محاکمه - فرارو (21 شهريور 1387):

ديلي تلگراف: يك وزير اسراييلي كه رهبري عمليات موساد را براي دستگيري "آدولف آيشمن" به عهده داشته، به طور ضمني مدعي شده است كه امكان دارد اسراييل از راهكارهاي مشابه براي ربودن "محمود احمدي نژاد" رييس جمهور ايران استفاده كند و او را در برابر يك دادگاه بين المللي قرار دهد.

اولي: شنيدي اسرائيل مي‌خواد احمدي نژاد رو بدزده؟!
دومي: آره شنيده بودم كه اسرائيل در سرقت آثار باستاني و اشياء عتيقه ايران دست داره.
سومي: اسرائيل هيچ وقت نمي‌تونه اونو بدزده؛ يعني ما از اين شانسا نداريم.

كاريكاتور از هادي حيدري

اللّهمّ ارزقني فيه الذهنَ و التنبيهَ، و باعِدني فيه مِن السفاههِ و التمويه، و اجعل لي نصيباً مِن كل خَير تنزل فيه، بجُودكَ يا أجودَ الأجودين.

خدايا روزي كن مرا در اين روز هوش و خود آگاهي را و دور بدار مرا در اين روز از ناداني و گمراهي و قرار بده مرا بهره و فايده از هر چيزي كه فرود آوري در اين روز به بخشش خودت اي بخشنده ترين بخشندگان.

حضرت علي عليه الصلاة و السلام فرمود:
وكَم مِن صائم ليسَ له مِن صِيامه إلاّ الجوع و الظَمَأ
 
چه بسيار روزه‌داراني كه از روزه خود جز گرسنگي و تشنگي بهره‌اي نبردند.
نهج البلاغه، حكمت 145

اگر روزه دار با گفتن يا نوشتن يا با اشاره و مانند اينها به خدا، پيغمبر و جانشينان آن حضرت، مطلبي را به دروغ و عمداً نسبت دهد - اگر چه فورا بگويد دروغ گفتم يا توبه كند - روزه‌اش باطل است. احتياط واجب آن است كه حضرت زهرا - سلام الله عليها - و ساير پيغمبران و جانشينان آنان هم در اين حكم فرقي ندارند. اما اگر چيزي را به اعتقاد اين كه راست است، نقل كند و بعد بفهمد كه دروغ بوده، روزه‌اش باطل نمي‌شود.

گناهان نسبت به روزه، دو گروهند. بعضي روزه را باطل كرده و ثوابش را از بين مي‌برند، و بعضي روزه را باطل نمي‌كنند؛ اما ثوابش را كم كرده يا باطل مي‌كنند. اگر چيزي را به دروغ به خدا نسبت بدهي، اين دروغ گفتن، اصل روزه‌ات را باطل مي‌كند. اما اگر دروغ بگويي، از هر نوع ديگرش، روزه‌ات صحيح است؛ ولي معلوم نيست كه در پايان روز، ثوابي از آن روزه، برايت باقي مانده باشد. به همين دليل است كه امام علي عليه السلام فرمودند: چه بسيار روزه‌داراني كه از روزه خود جز گرسنگي و تشنگي بهره‌اي نبردند.

6- حرام، به معني ممنوع است؛ چنان كه لباس احرام لباسي است كه انسان در حج و عمره مي‌پوشد و از يكسري كارها ممنوع مي‌شود؛ و ماه حرام ماهي است كه جنگ در آن ممنوع مي‌باشد؛ و مسجد الحرام يعني مسجدي كه داراي حرمت و احترام خاصي بوده، و ورود مشركين به آن ممنوع است. اين واژه حدود 75 بار در قرآن آمده است.
7- خطيئه، غالباً به معني گناه غير عمدي است. و گاهي در معني گناه بزرگ نيز استعمال شده است، چنان كه آيه 81 سوره بقره و 37 سوره الحاقه بر اين مطلب گواه مي‌باشد. اين واژه در اصل حالتي است كه براي انسان بر اثر گناه پديد مي‌آيد و او را از طريق نجات، قطع مي‌كند، و راه نفوذ انوار هدايت به قلب انسان را مي‌بندد. (الميزان، ج‏1 ص‏218) اين واژه 22 بار در قرآن آمده است.
8- فسق، در اصل به معني خروج هسته خرما از پوست خود مي‌باشد، و بيانگر خروج گنهكار از مدار اطاعت و بندگي خدا است كه او با گناه خود، حريم و حصار فرمان الهي را شكسته و در نتيجه بدون قلعه و حفاظ مانده است. اين واژه 53 بار در قرآن آمده است.
9- فساد، به معني خروج از حدّ اعتدال است كه نتيجه‌اش تباهي و به هدر رفتن استعدادها است. اين واژه 50 بار در قرآن آمده است.

10- فجور، به معني دريدگي و پاره شدن پرده‌ي حيا و آبرو و دين است كه باعث رسوايي مي‌گردد و 6 بار در قرآن آمده است. (مفردات راغب، ص 373)
11- منكر، در اصل از انكار به معني ناآشنا است؛ چرا كه گناه با فطرت و عقل سالم، هماهنگ و مانوس نيست، و عقل و فطرت سالم، آن را زشت و بيگانه مي‌شمرد. اين كلمه 16 بار در قرآن آمده و بيشتر در عنوان نهي از منكر، طرح شده است.
12- فاحشه، به سخن و كاري كه در زشتي آن ترديدي نيست گويند. در مواردي به معني كار بسيار زشت و ننگين و نفرت‌آور به كار مي‌رود. اين واژه 24 بار در قرآن آمده است.
13- خبث، به هر امر زشت و ناپسند، خبيث گويند در مقابل «طيّب» به معناي پاك و دل‌پسند. اين واژه در 16 مورد از قرآن بكار رفته است.
14- شرّ، به معني هر زشتي است كه نوع مردم از آن نفرت دارند، و بر عكس، واژه «خير» به معني كاري است كه نوع مردم آن را دوست دارند. اين واژه غالباً در مورد بلاها و گرفتاري‌ها استعمال مي‌شود؛ ولي گاهي نيز در مورد گناه به كار مي‌رود؛ چنان كه در آيه 8 سوره زلزال به معني گناه به كار رفته است.

گناه شناسي، محسن قرائتي

اللّهمّ قَرّبني فيه الي مَرضاتك، و جَنّبي فيه مِن سَخَطك و نَقماتك، و وَفّقني فيه لِقرائة آياتك، برحمتك يا ارحم الرحمين.

خدايا نزديك كن مرا در اين روز به سوي خوشنوديت و بركنارم دار در اين از خشم و انتقامت و توفيق ده مرا در اين براي خواندن آيات قرآن برحمت خودت اي مهربانترين مهربانان

حضرت علي عليه الصلاة و السلام فرمود:
إنّ للقلوبِ إقبالاً و إدباراً؛ فإذا أقبلَت فاحملِوها علي النَوافل، و إذا أدبرَت فاقتصِروا بها علي الفَرائض.

همانا دلها را روي آوردن و روي برگرداندني است؛ پس آن گاه كه دل روي آورد آن را به مستحبات واداريد، و آن گاه كه روي برگرداند به واجبات بسنده داريد.
نهج البلاغه، حكمت 312

روزه يعني "نيت" امساك از چيزهاي مخصوص، در زمان مخصوص. به عبارت ديگر، روزه يعني به "نيت" اطاعت از خدا، از چيزهايي كه آن را باطل مي‌كند، از طلوع تا غروب خورشيد، خودداري كنيم.
 

با توجه به اين تعريف، چيزي كه در روزه محوريت دارد، نيت روزه گرفتن است كه بايد در طول روز حفظ شود. اگر فرد روزه دار، در بين روز، تصميم بگيرد روزه نباشد، با همين تصميم، روزه‌اش باطل مي‌شود. اما اگر نيت خوردن كند، تا وقتي كه چيزي نخورده روزه‌اش باطل نمي‌شود. و همچنين اگر اشتباهاً چيزي را بخورد، روزه‌اش باطل نخواهد شد. اين مثال مشخص مي‌كند كه ميان عمل و نيت انجام آن تفاوت است، و مهمتر از انجام دادن و انجام ندادن عمل، نيت و تصميم ماست. نيت، در عبادات ديگر هم نقش كليدي دارد، مثلا يكي از واجبات وضو است، و يكي از اركان پنجگانه نماز.

گناه به معني خلاف است و در اسلام هر كاري كه بر خلاف فرمان خداوند باشد، گناه محسوب مي‌شود.
گناه هر چند كوچك باشد چون نافرماني خداست، بزرگ است.
رسول اكرم صلي الله عليه وآله در سخني به ابوذر فرمودند:
«لاتنظر الي صغر الخطيئة؛ ولكن انظر الي من عصيته» (مجموعه ورام، ج‌2 ص‌53)
«كوچكي گناه را ننگر؛ بلكه بنگر چه كسي را نافرماني مي‌كني!.»

واژه گناه در قرآن

در زبان قرآن و پيامبر صلي الله عليه و آله و امامان عليهم السلام با واژه‌هاي مختلف، از گناه ياد شده است، كه هر كدام گويي از بخشي از آثار شوم گناه پرده بر مي‌دارد و بيانگر گوناگون بودن گناه است.
واژه‌هايي كه در قرآن در مورد گناه آمده، عبارتند از:

1- ذنب 2- معصيت 3- اثم 4- سيئه 5- جرم 6- حرام 7- خطيئه 8- فسق 9- فساد 10- فجور 11- منكر 12- فاحشه 13- خبث 14- شر 15- لمم 16- وزر و ثقل 17- حنث

1- ذنب، به معني دنباله است؛ چون هر عمل خلافي يك نوع پي‌آمد و دنباله به عنوان مجازات اخروي يا دنيوي دارد. اين واژه، در قرآن 35 بار آمده است.
2- معصيت، به معني سرپيچي و خروج از فرمان خدا و بيانگر آن است كه انسان از مرز بندگي خدا بيرون رفته است. اين واژه در قرآن 33 بار آمده است.
3- اثم، به معناي سستي و كندي و واماندن و محروم شدن از پاداش‌ها است؛ زيرا در حقيقت گنهكار يك فرد وامانده است و مبادا خود را زرنگ پندارد. اين واژه در قرآن 48 بار آمده است.
4- سيئه، به معني كار قبيح و زشت است كه موجب اندوه و نكبت گردد؛ در برابر «حسنه» كه به معني سعادت و خوشبختي است. اين واژه 165 بار در قرآن آمده است.
كلمه «سوء» از همين واژه گرفته شده كه 44 بار در قرآن آمده‌است.
5- جُرم، در اصل به معني جدا شدن ميوه از درخت و يا به معني پست است. جريمه و جرايم از همين ماده مي‌باشد. جرم عملي است كه انسان را از حقيقت، سعادت، تكامل و هدف جدا مي‌سازد. اين واژه 61 بار در قرآن آمده است.

گناه شناسي، محسن قرائتي

به اميد ديدار
خدانگهدار

1- دعاي روز اول ماه رمضان

اللّهمّ اجعَل صِيامي فيه صِيامَ الصائمين، و قيامي فيه قيامَ القائمين، و نَبّهني فيه عن نَومةِ الغافلين، و هَب لي جُرمي فيه يا إله العالمين، و اعفُ عنّي يا عافياً عَن المُجرمين.

خدايا قرار بده روزه مرا در اين روز، روزه روزه داران واقعي و قيام و عبادتم را قيام شب زنده داران، و بيدارم نما در اين روز اي معبود جهانيان و درگذر از من اي بخشنده جنايت كاران.

2- اخلاص در عبادت

حضرت علي عليه الصلاة و السلام فرمود:
مَن لمَ يَختلف ْسِرّه و عَلانيته و فِعله و مَقالته، فقد أدّي الأمانة َو أخلصَ العِبادةَ.

هر كه نهان و آشكارش، و كردار و گفتارش دوگانه نباشد، حق امانت را گزارده و عبادت را خالص گردانيده است.
نهج البلاغه، نامه 26

3- احكام روزه: مُبطلات

چيزهايي كه باعث باطل شدن روزه مي‌شود:
- فروبردن تمام سر در آب
- دروغ بستن به خدا، پيامبر و ائمه
- رسيدن دود، بخار و غبار غليظ به حلق
- خوردن و آشاميدن
- استفراغ
- جماع و استمناء
- باقي ماندن بر جنابت تا سحر
- اماله كردن (شياف)

4- نكته: روزه تمرين جسم

روزه، همانند عبادتهاي ديگر، با جسم و روح انسان سر و كار دارد. بخشي از روزه - كه همان سطح ظاهري آن است -  جسم را - كه كالبد و قالب روح است - مورد خطاب قرار داده و سعي مي‌كند آن را تمرين دهد. سر، زبان، حلق، شكم و زير شكم، قسمتهاي از بدن شخص مكلف است كه بايد با تمرين روزه، تحت كنترل قرار گيرد. يك ماه تمرين در سال، از سن تكليف تا زماني كه توانش را داري، نشان اهميت اين موضوع - يعني كنترل بدن و قواي جسماني - است.

دو باغ را كنار هم در نظر بگيريد كه از نظر آب و هوا و نوع گياهان و درختان يكسانند. باغبان يكي از آنها به آفات و آسيب‌هايي كه باغ را تهديد مي‌كند توجه دارد، قهراً آن باغ از طراوت و شادابي و ميوه و گل و شكوفه برخوردار است، ولي باغبان ديگر به آفات و آسيب‌ها يا توّجه ندارد و يا بي‌خبر است، در نتيجه باغي پژمرده و ميوه‌هايي كرم خورده خواهد داشت.

انسان نيز چنين است، كه اگر توجه به آفات روحي و جسمي خود نكند، عنصري وازده و خطرناك خواهد شد، ولي اگر با توجه و دقت مراقب خود باشد، فردي وارسته و شايسته خواهد گرديد.

آفات و آسيب‌ها در مورد انسان، همان عيوب و گناهان است كه تمام انبيا و كتاب‌هي آسماني، بشر را از آلودگي به آن، بر حذر داشته‌اند، و با هشدارها و تاكيدات خود انسان‌ها را به پاكي و اجتناب از گناه، دعوت نموده‌اند.

حضرت رسول اكرم صلي الله عليه وآله در شأن ماه رمضان سخن مي‌گفت. علي عليه السلام بپاخاست و پرسيد: «بهترين اعمال در اين ماه چيست؟» رسول اكرم صلي الله عليه وآله در پاسخ فرمودند: «الوَرَعُ عن مَحارم اللَّه - بهترين عمل در اين ماه، پرهيز از گناه است.»

اميرمؤمنان علي عليه السلام در سخني مي‌فرمايند: «آفَةُ النَّفسِ اَلوَلَه بالدّنيا - آفت روح (پاك) انسان، حرص و دلبستگي به دنيا است.» (غرر الحكم، ج‌1، ص‌305 تا 309)

و امام صادق عليه السلام مي‌فرمايند: «آفَة الدّين الحَسدُ و العُجبُ و الفَخر - آفت دين، حسادت وخود پسندي و تكبراست.» (كافي، ج‌2، ص‌307)

گناه شناسي، محسن قرائتي

به اميد ديدار
خدانگهدار